Zwartgemaakt over de oeroude herkomst van Zwarte Piet

De religieuze kant van Sinterklaas oftewel de Heilige Sint-Nicolaas
14 februari 2024

In deze blog gaan we het hebben over Arnold-Jan Scheer (Amsterdam, 12 juli 1947). Hij is journalist, schrijver, documentairemaker en illusionist. Zijn artikelen waren te lezen in de Nieuwe Revue, Haagse Post, VARA-gids en National Geographic. Hij maakte onder andere televisieprogramma`s als Paradijsvogels voor de AVRO en als redacteur en interviewer voor Showroom van de NCRV. Arnold-Jan Scheer doet al onderzoek naar Sinterklaasfeesten in Europa sinds 1984. Op 22 december van dat jaar, verscheen zijn eerste artikel met de titel Midwinter Hollum. In 2014 verscheen er zelfs een artikel in National Geographic. Hij schreef de boeken “Wild Geraas”; “Mijn wonderlijke reizen met Sinterklaas”; “De Kerstman” (2009); “Zwarte Sinterklazen” en “Over pieten en ander heidens volk” (2014).

Inmiddels zijn er 3 documentaires uitgebracht over zijn bevindingen (Wild geraas in 2016, Mijn ontmoeting met de duivel uit 2018 en Zwartgemaakt is van het afgelopen jaar)

De historie van de sidekick van Sinterklaas

Misschien wel de grootste held van het Sinterklaasfeest was Zwarte Piet. Hij zorgde ervoor dat alles altijd weer goed kwam. Of de mijter nu kwijt was, het boek zoek, het paard ziek of de pakjes waren verdwenen! Hij was ruimdenkend, lief, had begrip voor zijn medemens. Zwarte Piet was voor veel mensen symbool van vrijheid, ruimdenkendheid en liefde. Hij heeft niets met racisme en het slavernij verleden te maken. Dit is ook historisch bewezen! Het is toch precies 10 jaar geleden dat er een campagne startte tegen de knecht van Sinterklaas. In het televisieprogramma Pauw & Witteman van de omroep de VARA verscheen de activist Quincy Gario en hij zei dat Zwarte Piet jaarlijks de slavernij herintroduceerde. Niemand had deze discussie zien aankomen. Nederland werd in twee kampen verdeeld.

Voor de documentaire “Wild Geraas” had Scheer tientallen jaren in heel Europa gereisd tijdens winterfeesten en daar ritueel zwartgemaakte gezichten gefilmd. De netmanager van de publieke omroep had het project tegengehouden, wegens gebrek aan urgentie en noodzaak. De bewuste uitzending van Pauw & Witteman leek een geschenk uit de hemel. Urgenter en noodzakelijker ging het niet worden. Toch ging opnieuw het aankopen van de documentaire de ijskast in. Niemand durfde zijn vingers eraan te branden. Dit wakkerde het vuur bij Scheer alleen maar aan. Helemaal toen het Europees Parlement in 2020, na de moord op George Floyd een oproep deed om racistische en afro fobische tradities als zwarte Piet, af te schaffen en het zwartmaken van het gezicht in alle lidstaten te verbieden. Oeroude Europese tradities worden momenteel geframed en gecanceld, als onterechte uitwassen van slavernij of als Amerikaanse blackface. In amper tien jaar tijd is één van de meest geliefde iconen uit de Nederlandse geschiedenis verstoten en uitgesloten. Hoe kan dit? De documentaire “Zwartgemaakt” zoekt dit tot de bodem uit.

Van Sinterklaas terug naar eeuwenoude rituelen.

Het bekijken van deze interessante documentaire was voorheen alleen mogelijk op DVD of als “video on demand”, maar nu ook op het grote scherm. Op Goede vrijdag 29 maart 2024 vindt eindelijk de eerste officiële openbare vertoning plaats in studio MAPA Nederland in Haarlem. “Vermomming en maskerade” vanaf de prehistorie tot het huidige theater. Na afloop is er een gesprek met Arnold Jan Scheer maker van de documentaire, Marleen de Vries (Historica) en Francesco Pepe (internationaal onderzoeker van maskergebruiken en achtergrond). Waarom brengt het geluk, om baby`s zwart te laten maken door de duivel? De fascinerende documentaire volgt het spoor van Sinterklaas, terug naar eeuwenoude rituelen rond duisternis en licht. “Scheer” filmde en reisde door heel Europa en delen van Afrika en Azië. Hij ontdekte er voorchristelijke tradities. Hij legde onbekende sjamanistische winterrituelen vast, die plaatsvinden in geïsoleerde bergdorpen en op afgelegen eilanden van de Wadden tot de Middellandse zee. De film onthult eeuwenoude folkloristische “zonnewende-rituelen.”

In Wist je daT? Spraken we met de maker Arnold Jan Scheer en over zijn fascinatie voor het Sinterklaasfeest. Bekijk hier de aflevering van onze (S)interessante online serie over alles rond het Sinterklaasfeest.

Snel kijken naar deze aflevering van Wist je daT?

Gaat U een Sinterklaasfeest organiseren? Neem contact met ons op. Wij ontzorgen, produceren en regelen alles om uw Sinterklaasfeest onvergetelijk te maken!

Comments are closed.